"Product compliance", a po polsku "zgodność produktu" to bardzo szerokie pojęcie obejmujące różne działania związane z produktem. W tym artykule spróbuję je rozjaśnić.
Czym jest zgodność produktu?
Każdy produkt, zanim trafi na półki sklepowe lub do rąk konsumentów, powinien przejść ocenę zgodności, dzięki której można sprawdzić czy jest on bezpieczny i spełnia określone wymagania. Poziom skomplikowania tego procesu zależy od rodzaju produktu, jego funkcji, przeznaczenia, rynków na których ma być sprzedawany itd. Wymagania, jakie musi spełniać produkt wynikają wprost z przepisów lub pochodzą z innych źródeł.
Co więcej, wymagania dotyczące produktu powinny być nadzorowane przez cały cykl jego życia. Nierzadko zmianom ulegają regulacje dotyczące np. oznakowania czy treści instrukcji; normy są wycofywane i zastępowane nowymi wydaniami; powstają też nowe wymogi np. środowiskowe.
Zgodność w cyklu życia produktu
Jeżeli podzielić cykl życia produktu na cztery etapy: pomysł na nowy produkt, przygotowanie do wdrożenia na rynek, sprzedaż i wycofanie z rynku, to na każdym z nich można zidentyfikować różne obowiązki wynikające z oceny zgodności:
- Pomysł: identyfikacja wymagań, oszacowanie kosztów;
- Przygotowanie do wprowadzenia na rynek: przeprowadzenie lub zlecenie badań w odpowiednim laboratorium, skompletowanie dokumentacji technicznej, przygotowanie etykiet, instrukcji, opakowania, deklaracji producenta;
- Sprzedaż: przechowywanie dokumentacji technicznej, nadzór nad wymaganiami prawnymi i reagowanie w przypadku zmian (nowe dyrektywy/rozporządzenia obejmujące produkt, wycofanie norm, na których opierały się badania); zbieranie i reagowanie na zgłaszane przez klientów uwagi i zapytania; współpraca z organami nadzoru rynku w przypadku kontroli.
- Wycofanie produktu z oferty: przez 10 lat po zaprzestaniu sprzedaży danego produktu należy przechowywać jego dokumentację techniczną i deklaracje producenta na wypadek kontroli organów nadzoru rynku.
Gdzie należy szukać wymagań dla produktu?
Wymagania dotyczące produktu (obowiązkowe i opcjonalne) pochodzą z:
– prawa międzynarodowego, dyrektyw i rozporządzeń UE lub innych rynków oraz przepisów krajowych;
– norm, jeżeli są stosowane;
– dodatkowych standardów wynikających z przeznaczenia produktu (wykorzystanie w kolejnictwie, górnictwie, na stacjach paliw, w strefach o podwyższonych wymaganiach higienicznych itd)
– oczekiwań klientów
– dobrowolnych, dodatkowych certyfikacji, atestów, znaków zgodności, które chcemy zastosować (związanych np. z ekologią)
– założeń projektu.