REACH w praktyce: Załącznik XVII i Lista Kandydacka – czym się różnią i dlaczego nie można ich mylić?

Jednym z najczęstszych błędów, z jakimi spotykam się podczas przeglądu dokumentacji produktów, jest utożsamianie Załącznika XVII rozporządzenia REACH z Listą Kandydacką substancji SVHC. Często pojawiają się stwierdzenia w rodzaju „produkt jest zgodny z REACH, bo nie zawiera substancji z Listy Kandydackiej” albo „otrzymaliśmy deklarację SVHC, więc temat REACH mamy zamknięty”.

Niestety, takie podejście może prowadzić do poważnych problemów podczas kontroli lub w przypadku zgłoszenia produktu do systemu Safety Gate.

Choć oba zagadnienia dotyczą rozporządzenia REACH, pełnią zupełnie inną funkcję i wiążą się z odmiennymi obowiązkami przedsiębiorcy.

Dlaczego większość firm myli te dwa pojęcia?

Przyczyn jest kilka.

Po pierwsze, zarówno Załącznik XVII, jak i Lista Kandydacka dotyczą substancji chemicznych obecnych w wyrobach. Po drugie, dostawcy często przesyłają jedno ogólne oświadczenie zatytułowane „REACH Declaration”, bez wskazania, do którego obowiązku faktycznie się odnosi.

W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której importer posiada dokument dotyczący Listy Kandydackiej, ale nigdy nie zweryfikował zgodności produktu z ograniczeniami określonymi w Załączniku XVII.

To dwa zupełnie różne obowiązki.

Czym jest Załącznik XVII?

Załącznik XVII do rozporządzenia REACH zawiera ograniczenia dotyczące produkcji, stosowania i wprowadzania do obrotu określonych substancji, mieszanin oraz wyrobów.

Oznacza to, że dla niektórych substancji prawo określa maksymalne dopuszczalne stężenie lub całkowicie zakazuje ich stosowania w określonych produktach.

Jeżeli produkt nie spełnia wymagań Załącznika XVII, co do zasady nie może zostać legalnie wprowadzony do obrotu na rynku Unii Europejskiej.

Przykłady ograniczeń spotykanych w produktach konsumenckich

W zależności od rodzaju produktu zastosowanie mogą mieć m.in.:

• ograniczenia dotyczące ftalanów w elementach z tworzyw sztucznych,
• ograniczenia dotyczące ołowiu w wyrobach konsumenckich,
• ograniczenia dotyczące niklu w elementach mających długotrwały kontakt ze skórą,
• ograniczenia dotyczące wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (PAH) w elementach gumowych i z tworzyw sztucznych,
• ograniczenia dotyczące azobarwników w wyrobach tekstylnych.

Nie każda pozycja Załącznika XVII dotyczy każdego produktu. Kluczowe jest ustalenie, które ograniczenia mają zastosowanie do konkretnego wyrobu i wykorzystanych w nim materiałów.

Czym jest Lista Kandydacka (SVHC)?

Lista Kandydacka (Candidate List) to wykaz substancji wzbudzających szczególnie duże obawy (SVHC – Substances of Very High Concern), publikowany i regularnie aktualizowany przez Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA).

Na liście znajdują się substancje, które mogą m.in.:

• działać rakotwórczo,
• uszkadzać materiał genetyczny,
• negatywnie wpływać na rozrodczość,
• być trwałe i kumulować się w środowisku,
• wykazywać inne właściwości budzące szczególne obawy.

W przeciwieństwie do Załącznika XVII, samo występowanie substancji z Listy Kandydackiej w produkcie nie oznacza automatycznie zakazu jego sprzedaży.

Natomiast może powodować powstanie dodatkowych obowiązków informacyjnych.

Co istotne, Lista Kandydacka jest regularnie rozszerzana. Produkt zgodny z wymaganiami w momencie zakupu komponentów może wymagać ponownej analizy po kolejnej aktualizacji listy.

Jakie obowiązki wynikają z Listy Kandydackiej?

Jeżeli wyrób zawiera substancję z Listy Kandydackiej w stężeniu przekraczającym 0,1% masy danego wyrobu, przedsiębiorca może zostać objęty dodatkowymi obowiązkami wynikającymi z art. 33 rozporządzenia REACH.

Do najważniejszych należą:

• przekazanie odbiorcom profesjonalnym informacji umożliwiających bezpieczne użytkowanie wyrobu,
• udzielenie takich informacji konsumentowi na jego żądanie (w terminie 45 dni),
• analiza, czy w danym przypadku powstaje obowiązek zgłoszenia informacji do bazy SCIP.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że produkt jest niezgodny z prawem lub musi zostać wycofany z rynku.

Załącznik XVII a Lista Kandydacka – najważniejsze różnice

Co warto sprawdzić w swojej firmie?

Jeżeli odpowiadasz za zgodność produktów z wymaganiami REACH, warto zweryfikować kilka podstawowych kwestii:

• Czy dla wszystkich produktów zidentyfikowano pozycje Załącznika XVII, które mogą mieć zastosowanie?
• Czy posiadane deklaracje dostawców odnoszą się zarówno do Listy Kandydackiej, jak i do ograniczeń wynikających z Załącznika XVII?
• Czy firma monitoruje aktualizacje Listy Kandydackiej publikowane przez ECHA?
• Czy istnieje procedura postępowania w przypadku wykrycia substancji SVHC?
• Czy wiadomo, kiedy może powstać obowiązek przekazania informacji odbiorcom lub zgłoszenia do bazy SCIP?

Podsumowanie

Załącznik XVII i Lista Kandydacka to dwa różne mechanizmy funkcjonujące w ramach rozporządzenia REACH. Pierwszy odpowiada za ograniczenie lub zakaz stosowania określonych substancji, drugi natomiast uruchamia przede wszystkim obowiązki informacyjne związane z obecnością substancji SVHC.

Zrozumienie tej różnicy pozwala uniknąć jednego z najczęstszych błędów w dokumentacji produktów i właściwie zaplanować współpracę z dostawcami.

W kolejnym artykule pokażemy, jakie deklaracje REACH warto pozyskiwać od dostawców, jak ocenić ich wiarygodność oraz na jakie zapisy zwrócić szczególną uwagę przed wprowadzeniem produktu na rynek.