Aktualna sytuacja rozporządzenia EUDR – najnowsze zmiany, przesunięcia terminów i co to oznacza dla firm
Rozporządzenie UE 2023/1115, znane szerzej jako European Union Deforestation Regulation (EUDR), stanowi centralny instrument Unii Europejskiej w walce z wycinaniem lasów i degradacją środowiska powiązaną z łańcuchami dostaw towarów takich jak: kakao, kawa, soja, olej palmowy, kauczuk, drewno czy bydło. Jego celem jest zapewnienie, że produkty wprowadzane na rynek UE lub eksportowane z terenu Unii nie przyczyniają się do wylesiania i są produkowane zgodnie z lokalnymi przepisami prawa.
Nowe terminy wejścia w życie obowiązków EUDR
Po wielu debatach i negocjacjach między instytucjami UE, rozporządzenie EUDR zostało ponownie zmodyfikowane, przede wszystkim poprzez przesunięcie terminów stosowania obowiązków:
- 30 grudnia 2026 r. – zastosowanie przepisów EUDR dla dużych i średnich przedsiębiorstw;
- 30 czerwca 2027 r. – termin dla mikro i małych przedsiębiorstw.
Zmiany te formalizują uzgodnienia osiągnięte w negocjacjach między Parlamentem Europejskim a Radą UE i wynikają z obaw dotyczących gotowości firm oraz administracji do efektywnego wdrożenia rozporządzenia w pierwotnych terminach.
Dlaczego terminy zostały przesunięte?
Główne przyczyny to:
- problemy techniczne z systemem informatycznym, w którym przedsiębiorcy będą składali oświadczenia należytej staranności (Due Diligence Statements – DDS);
- obawy o wysokie obciążenia administracyjne, szczególnie dla mniejszych podmiotów;
- konieczność lepszego przygotowania zarówno firm, jak i władz państw członkowskich do wdrożenia i egzekwowania przepisów.
Uproszczenia procedur i modyfikacje obowiązków
Poza przesunięciami terminów, istotne zmiany obejmują również uproszczenia proceduralne, które mają zmniejszyć ciężar obowiązków dla części przedsiębiorstw:
- ciężar raportowania oświadczeń odpowiedzialności spoczywa przede wszystkim na pierwszym podmiocie wprowadzającym produkty na rynek UE;
- przedsiębiorstwa dalej w łańcuchu dostaw nie będą musiały składać oddzielnych oświadczeń – mogą opierać się na numerze DDS wygenerowanym przez pierwszego operatora;
- z zakresu regulacji wyłączono niektóre produkty drukowane o niskim ryzyku deforestacji (np. książki, gazety).
Co się jeszcze zmienia?
- Komisja Europejska została zobowiązana do przeprowadzenia przeglądu regulacji pod kątem uproszczeń administracyjnych i przedstawienia jego wyników do 30 kwietnia 2026 r. — co może skutkować dalszymi modyfikacjami lub propozycjami legislacyjnymi w 2026 r.
- Dyskusje i propozycje zmian trwają nadal, a częściowe projekty z 2025 r. przewidywały różne modele okresów przejściowych czy okresów grace period – choć finalny tekst kompromisowy nakierowany jest na uproszczenia i spójne terminy wdrożenia.
Wpływ zmian na biznes i compliance
Dla wielu firm — szczególnie w sektorach rolno-spożywczych i surowcowych — najnowsze zmiany mają bezpośrednie konsekwencje:
✔️ większy czas na przygotowanie procedur
✔️ koncentracja obowiązków RODO-like na pierwszym podmiocie w łańcuchu dostaw
✔️ potencjalne mniejsze koszty administracyjne
✔️ konieczność stałego monitorowania zmian legislacyjnych i systemów raportowania.
Jednocześnie niepewność co do ostatecznego kształtu EUDR w kolejnych miesiącach oznacza, że strategie compliance muszą być elastyczne, a przedsiębiorcy powinni aktywnie śledzić zarówno akty prawne UE, jak i krajowe działania wdrożeniowe.
Podsumowanie
Rozporządzenie EUDR pozostaje kluczowym elementem unijnej polityki środowiskowej i gospodarczej, mając na celu walkę z globalnym wylesianiem poprzez odpowiedzialne łańcuchy dostaw. Ostatnie zmiany, w tym znaczące przesunięcia terminów i uproszczenia proceduralne, są reakcją na realne wyzwania implementacyjne — zarówno technologiczne, jak i administracyjne.
Dla firm oznacza to szansę na lepsze przygotowanie do nowych obowiązków, ale także konieczność ciągłego monitorowania zmian i wdrażania efektywnych działań compliance, które zapewnią zgodność z EUDR już na nowych warunkach.