Elektronika - przegląd czterech dyrektyw UE: LVD, EMC, RED, RoHS

Wprowadzanie sprzętu elektronicznego na rynek Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością spełnienia szeregu wymagań prawnych. Cztery dyrektywy: LVD, EMC, RED oraz RoHS stanowią fundament regulacyjny dla większości urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Ich prawidłowe zastosowanie jest warunkiem legalnego oznakowania produktu znakiem CE oraz uniknięcia problemów podczas kontroli organów nadzoru rynku.

W artykule przedstawiamy syntetyczny przegląd każdej z nich oraz wyjaśniamy, jak wzajemnie się uzupełniają.

LVD – Dyrektywa niskonapięciowa (2014/35/UE)

LVD (Low Voltage Directive) dotyczy bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń pracujących w określonych zakresach napięcia:

• 50–1000 V AC
• 75–1500 V DC

Zakres i cel

Dyrektywa ma na celu zapewnienie, że sprzęt:

• nie stwarza zagrożeń dla zdrowia i życia użytkowników,
• jest bezpieczny w normalnych i przewidywalnych warunkach użytkowania.

Kluczowe obowiązki

• identyfikacja zagrożeń (porażenie prądem, przegrzanie, pożar),
• zastosowanie odpowiednich norm zharmonizowanych (np. EN 62368-1),
• przygotowanie dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE.

LVD nie obejmuje kompatybilności elektromagnetycznej – ten obszar regulowany jest osobną dyrektywą.

EMC – Dyrektywa kompatybilności elektromagnetycznej (2014/30/UE)

EMC (Electromagnetic Compatibility) dotyczy zdolności urządzeń do:

• nieemitowania zakłóceń elektromagnetycznych,
• poprawnego działania w obecności zakłóceń pochodzących z otoczenia.

Kogo dotyczy?

Praktycznie wszystkich urządzeń elektrycznych i elektronicznych, niezależnie od poziomu napięcia.

Wymagania w praktyce

• badania emisji i odporności elektromagnetycznej,
• właściwe projektowanie układów elektronicznych,
• odpowiednie oznakowanie i instrukcje użytkowania.

Brak zgodności z EMC to jedna z najczęstszych przyczyn zatrzymań produktów na rynku UE.

RED – Dyrektywa radiowa (2014/53/UE)

RED (Radio Equipment Directive) ma zastosowanie do urządzeń wykorzystujących komunikację radiową, takich jak:

• urządzenia Wi-Fi i Bluetooth,
• smartfony,
• sprzęt IoT,
• piloty, routery, urządzenia smart home.

Zakres wymagań

RED łączy w sobie elementy:

• bezpieczeństwa (zastępuje LVD),
• kompatybilności elektromagnetycznej (zastępuje EMC),
• efektywnego wykorzystania widma radiowego.

Dodatkowe obowiązki

• ocena zgodności parametrów radiowych,
• spełnienie wymagań dotyczących cyberbezpieczeństwa i prywatności (stopniowo wprowadzanych),
• szczegółowe informacje w instrukcjach i oznaczeniach.

Jeżeli produkt podlega RED, nie stosuje się równolegle LVD i EMC.

RoHS – ograniczenie substancji niebezpiecznych (2011/65/UE)

RoHS (Restriction of Hazardous Substances) dotyczy składu chemicznego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Co ogranicza RoHS?

Dyrektywa wprowadza limity m.in. dla:

• ołowiu,
• rtęci,
• kadmu,
• sześciowartościowego chromu,
• ftalanów.

Znaczenie dla firm

• obowiązek kontroli materiałów i komponentów,
• deklaracje zgodności od dostawców,
• ryzyko niezgodności nawet przy poprawnym działaniu urządzenia.

RoHS obowiązuje równolegle z LVD, EMC lub RED.

Jak dyrektywy współdziałają?

Poprawna identyfikacja zestawu właściwych dyrektyw to jeden z kluczowych etapów oceny zgodności.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców

❌ błędne przypisanie dyrektyw

❌ brak aktualnych norm zharmonizowanych

❌ niekompletna dokumentacja techniczna

❌ traktowanie RoHS wyłącznie „deklaratywnie”

❌ nieuwzględnienie zmian regulacyjnych (np. w RED)

Podsumowanie

LVD, EMC, RED i RoHS tworzą fundament systemu bezpieczeństwa i zgodności elektroniki w UE. Choć ich zakresy częściowo się pokrywają, każda z dyrektyw odpowiada za inny obszar ryzyka. Świadome i poprawne ich stosowanie pozwala nie tylko legalnie wprowadzić produkt na rynek, ale również ograniczyć ryzyko sankcji, wycofań i problemów reputacyjnych.

Dla firm działających w obszarze elektroniki, zrozumienie tych regulacji to nie formalność — to element skutecznego product compliance.